ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
729
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
ممالك سلطان برقوق انتظام يافت و پايههاى حكومت او استوارى گرفت و دولتش نيرومند شد ، امير ايتمش را از قلعهء دمشق فراخواند . قنقباى از مماليك سلطان در هشتم ماه ربيع الاول سال 793 براى آوردن او برفت و ايتمش در چهارم جمادى الاولاى همان سال به مصر رسيد . حاجب الحجاب دمشق در ركاب او بود . همچنين امرايى كه در شام محبوس بودند با او بيامدند . از آن جمله بودند : جنتمر نايب دمشق و پسرش و خواهرزادهاش و استاد الدار او طنبغا و دمرداش اليوسفى نايب طرابلس و طنبغا الحلبى و قاضى احمد بن عمر القرشى و فتح الدين محمد بن ابراهيم بن الشهيد [ 1 ] و كاتب السر با سى و شش تن از امرا و غير ايشان . چون ايتمش وارد شد سلطان او را اكرام كرد و آفرين گفت و حاجب زندانيانى را كه با او بودند به سلطان معرفى كرد . سلطان بعضى را توبيخ نمود سپس در قلعه محبوس داشت تا قضاى خدايى دربارهء آنها حكم كند و بعضى را كه مستوجب سياست قتل بودند بكشت . و اللّه تعالى مالك الامور . لا رب سواه . پايان . هديهء افريقيه ميان سلطان الملك الظاهر برقوق و سلطان افريقيه ، ابو العباس احمد بن محمد بن ابى بكر بن ابى حفص الموحدى ، مودت و الفت بود . و بسيار اتفاق مىافتاد كه براى يك ديگر هدايايى مىفرستادند . و ما ان شاء اللّه تعالى - ذكر خواهيم كرد . چون خبر فرو افتادن سلطان از سرير سلطنت و حوادث بعد از آن به تونس رسيد ، سلطان تونس به هم برآمد و دردمند شد و همواره در پى استكشاف حال او بود و از هر كس كه از مصر مىآمد خبر مىگرفت . تا عاقبت خبر دادند كه روزگار شوربختى سلطان به پايان رسيده و خداوند اسباب سعادت فراهم ساخته و سلطان بر سرير سلطنت خويش بازگشته است . سلطان افريقيه بسى شادمان شد و شادباش فرستاد و همراه با يكى از خواص خود كه از بزرگان موحدين بود - يعنى محمد بن على بن هلال - هدايايى گسيل داشت . رسول او در دههء آخر ماه رمضان سال 792 برسيد . سلطان فرمان استقبال داد و محمود استاد الدار به استقبالش شتافت و او را از دريا به ساحل بولاق فرود آورد و در سراى طشتمر در رميله مقابل اصطبل جاى داد و براى او چنان هزينههايى كرد كه مانند آن ديده نشده بود . رسول سلطان مغرب از مصر به حج رفت و چون از حج باز آمد كه به تونس رود سلطان براى فرستندهء او جامههاى وشى و ديبا و سلاح فرستاد . آن قدر كه كس مانند آن نديده بود . رسول در آخر ماه ربيع الاول سال 793 به تونس رفت . و اللّه تعالى اعلم بغيبه .
--> [ ( 1 ) ] متن : الرشيد